Ցանկ 19 րդ դարու Հայ գրողներուkimd EXYy aVb
 |
Ուիքիփետիայի՝ ազատ հանրագիտարանի կողմէն Ուշադրութի՛ւն, այս յօդուածը աղբիւրներու կարիք ունի։ |
Բովանդակութիւն
- 1 Հայ գրողներու ցանկ - Ծնած 19րդ դարուն
- 1.1 1850 - 1885 Զարթօնքի շրջան
- 1.2 1885 - 1900 Իրապաշտ շրջան
- 1.3 1900 - 1922 Գեղապաշտ շրջան
Հայ գրողներու ցանկ - Ծնած 19րդ դարուն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
1850 - 1885 Զարթօնքի շրջան[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
| Արեւմտահայերէն | Արեւելահայերէն | Անգլերէն | Ծննդավայր | Թուական |
|---|---|---|---|---|
| Տէրոյենց, Յովհաննէս Չամուրճեան | --- | --- | Պրուսա | 1801-1888 |
| Պուէտ, Խաչատուր Միսաքեան | --- | --- | Պոլիս | 1815 - 1891 |
| Նիկողայոս Զօրայեան | Նիկողոս Զորայան | --- | Պոլիս | 1821 - 1859 |
| Նահապետ Ռուսինեան | Նահապետ Ռուսինյան | Nahabet Rusinian | Կեսարիա | 1819 - 1876 |
| Ստեփան Ոսկանեան | Ստեփան Ոսկանյան | --- | Իզմիր | 1825 - 1901 |
| Գրիգոր Չիլինկիրեան | Գրիգոր Չիլինկիրյան | --- | Իզմիր | 1839 - 1922 |
| Գրիգոր Օտեան | Գրիգոր Օտյան | en:Krikor Odian | Պոլիս | 1834 - 1887 |
| Կարապետ Իւթիւճեան | Կարապետ Ութուճյան | en:Karapet Utudjian | Պոլիս | 1823 - 1904 |
| Հայր Ղեւոնդ Ալիշան | Ղևոնդ Ալիշան | en:Ghevont Alishan | Պոլիս | 1820 - 1901 |
| Մկրտիչ Խրիմեան | Մկրտիչ Ա Վանեցի | en:Khrimian Hayrik | Վան | 1820 - 1907 |
| Մկրտիչ Պէշիկթաշլեան | Մկրտիչ Պեշիկթաշլյան | --- | Պոլիս | 1828 - 1868 |
| Ծերենց, Բժ. Յովսէփ Շիշմանեան | Ծերենց | en:Dzerents | Պոլիս | 1822 - 1888 |
| Մատթէոս Մամուրեան | Մատթեոս Մամուրյան | --- | Իզմիր | 1830 - 1901 |
| Նարպէյ, Խորէն Արք. Գալֆայեան | Խորեն Գալֆայան | --- | Պոլիս | 1832 - 1892 |
| Թովմաս Թերզեան | Թովմաս Թերզյան | en:Tovmas Terzian | Պոլիս | 1840 - 1909 |
| Պետրոս Դուրեան | Պետրոս Դուրյան | en:Bedros Tourian | Պոլիս | 1851 - 1872 |
| Գարեգին Եպիսկոպոս Սրուանձտեանց | Գարեգին Սրվանձտյան | --- | Վան | 1840 - 1892 |
| Յակոբ Պարոնեան | Հակոբ Պարոնյան | en:Hagop Baronian | Էտրինէ | 1841 - 1892 |
| Սրբուհի Տիւսաբ | Սրբուհի Տյուսաբ | en:Serpouhi Dussap | Օրթագիւղ | 1842 - 1901 |
| Ռեթէոս Պէրպէրեան | Ռեթեոս Պերպերյան | en:Reteos Berberian | Խասգիւղ | 1851 - 1907 |
| Եղիա Տեմիրճիպաշեան | Եղիա Տեմիրճիպաշյան | --- | Խասգիւղ | 1851 - 1908 |
| Մինաս Չերազ | Մինաս Չերազ | --- | Խասգիւղ | 1852 - 1929 |
| Յարութիւն Մրմրեան | Հարություն Մրմրյան | --- | Պոլիս | 1860 - 1926 |
| Խաչատուր Աբովեան | Խաչատուր Աբովյան | en:Khatchatour Abovian | Քանաքեռ | 1805 - 1848 |
| Ստեփան Նազարեանց | Ստեփանոս Նազարյան | en:Stepanos Nazarian | Թիֆլիս | 1814 - 1879 |
| Միքայէլ Նալպանտեան | Միքայել Նալբանդյան | en:Mikael Nalbandian | Նոր Նախիջեւան | 1829 - 1866 |
| Ռափայէլ Պատկանեան | Ռափայել Պատկանյան | en:Raphael Patkania | Նոր Նախիջեւան | 1830 - 1892 |
| Գաբրիէլ Սունդուկեան | Գաբրիել Սունդուկյան | en:Gabriel Sundukian | Թիֆլիս | 1825 - 1912 |
| Րաֆֆի, Յակոբ Մելիք Յակոբեան | Րաֆֆի | en:Raffi (novelist) | Փայաջուկ | 1835 - 1888 |
| Պերճ Պռոշեան | Պերճ Պռոշյան | en:Perch Proshian | Աշտարակ | 1837 - 1907 |
| Սմբատ Շահազիզ | Սմբատ Շահազիզ | en:Smbat Shah | Աշտարակ | 1841 - 1901 |
| Ղազարոս Աղայեան | Ղազարոս Աղայան | en:Ghazaros Aghayan | Բոլնիս-Խաչէն | 1840 - 1911 |
| Գրիգոր Արծրունի | Գրիգոր Արծրունի | en:Grigor Artsruni | Մոսկուա | 1845 - 1892 |
| Մուրացան, Գրիգոր Տէր Յովհաննէսեան | Մուրացան | en:Muratsan | Շուշի | 1854 - 1908 |
1885 - 1900 Իրապաշտ շրջան[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
| Արեւմտահայերէն | Արեւելահայերէն | Անգլերէն | Ծննդավայր | Թուական |
|---|---|---|---|---|
| Արփիար Արփիարեան | Արփիար Արփիարյան | en:Arpiar Arpiarian | Սամսոն | 1852-1908 |
| Գրիգոր Զoհրապ | Գրիգոր Զոհրապ | en:Krikor Zohrab | Պոլիս | 1861-1915 |
| Հրանտ, Մելքոն Կիւրճեան | Մելքոն Կյուրճյան | en:Melkon Giurdjian | հաւաւ - բալու | 1859-1915 |
| Լեւոն Բաշալեան | Լևոն Բաշալյան | en:Levon Pashalian | Պոլիս | 1868-1943 |
| Տիգրան Կամսարական | Տիգրան Կամսարական | --- | Պոլիս | 1866-1940 |
| Թլկատինցին, Յովհաննէս Յարութիւնեան | Թլկատինցի | en:Tlgadintsi | Թլկատին - Խարբերդ | 1860-1915 |
| Երուխան, Երուանդ Սրմաքէշխանլեան | Երուխան | en:Yeroukhan | Պոլիս | 1870-1915 |
| Արշակ Չոպանեան | Արշակ Չոպանյան | en:Arshag Chobanian | Պոլիս | 1872-1954 |
| Երուանդ Օտեան | Երվանդ Օտյան | en:Yervant Odian | Պոլիս | 1869-1926 |
| Սիպիլ, Զապէլ Ասատուր | Սիպիլ | --- | Պոլիս | 1863-1934 |
| Գարեգին Պէշկէօթիւրեան | --- | --- | --- | –– |
| Հրանտ Ասատուր | Հրանտ Ասատուր | --- | Պոլիս | 1862-1928 |
| Մշոյ Գեղամ, Գեղամ Տէր Կարապետեան | Գեղամ Տեր-Կարապետյան | --- | Մուշ | 1866-1918 |
| Գալուստ Անդրէասեան | --- | --- | Մուշ | 1869-1905 |
| Դաւիթ Շաքարեան | --- | --- | Վան | 1864-1896 |
| Լեւոն Շանթ, լեւոն Սեղբոսեան | Լևոն Շանթ | en:Levon Shant | Պոլիս | 1869-1951 |
| Սարաֆ, Օննիկ Չիֆթէ | Օննիկ Չիֆթե-Սարաֆ | --- | Պոլիս | 1874-1930 |
| Առանցար, Միսաք Գույումճեան | Առանձար | --- | Կեսարիա | 1876-1913 |
| Անայիս — Եւփիմէ Աւետիսեան | Անայիս | --- | Պոլիս | 1871-1950 |
| Մարի Սվաճեան | --- | --- | --- | --- |
| Վահան Մալէզեան | Վահան Մալեզյան | --- | Սուլինա | 1871-1966 |
| Ալփասլան, Ալեքսանդր Փանոսեան | --- | --- | Պոլիս | 1858-1919 |
| Եւտերպէ, Զարուհի Գալէմքերեան | Զարուհի Գալեմքյարյան | --- | Պոլիս | 1874 - 1971 |
| Բիւզանդ Քեչեան | --- | --- | --- | --- |
| Տիրան Քելեկեան | --- | --- | --- | --- |
| Յովհաննէս Յովհաննէսեան | --- | --- | Վաղարշապատ | 1864 - 1929 |
| Արամ Չարըգ — Վտարանդի | --- | --- | Կարին | 1874 - 1947 |
| Գէորգ Բարխուդարեան | Գևորգ Բարխուդարյան | --- | Թիֆլիս | 1835 - 1913 |
| Աղեքսանդր Երիցեան | Ալեքսանդր Երիցյան | --- | Թիֆթիս | 1841 - 1902 |
| Ստեփան Պալասանեան | Ստեփան Պալասանյան | --- | Բոտոշան | 1837 - 1889 |
| Աւետիս Ահարոնեան | Ավետիս Ահարոնյան | en:Avetis Aharonian | Իգդիրմաւա — Սուրմալու | 1866-1948 |
| Շիրվանզադէ — Ալեքսանդր Մովսէսեան | Շիրվանզադե | en:Alexander Shirvanzade | Շամախ | 1858-1935 |
| Վրթանէս Փափազեան | Վրթանես Փափազյան | en:Vrtanes Papazian | Վան | 1866-1920 |
| Մուրացան, Գրիգոր Տէր Յովհաննէսեան | Մուրացան | --- | Շուշի | 1854-1908 |
| Նար Դոս, Միքայէլ Յովհաննէսեան | Նար-Դոս | en: Nar-Dos | Թիֆլիս | 1867-1933 |
| Յովհաննէս Թումանեան | Հովհաննես Թումանյան | en:Hovhannes Tumanyan | Դսեղ | 1869-1923 |
| Լէօ, Առաքել բաբախանեան | Լէօ | en: Arakel Babakhanian | Շուշի | 1860-1932 |
| Ատրպետ, Սարքիս Մուբայաեաճեան | Ատրպետ | en: Adrbed | Կարս | 1850-1938 |
| Ալեքսանդր Ծատուրեան | Ալեքսանդր Ծատուրյան | --- | Զաքաթալա | 1864-1919 |
| Լեւոն Մանուէլեան | Լևոն Մանվելյան | --- | Ներքին Ագուլիս | 1864-1919 |
| Յակոբ Յակոբեան | --- | --- | Գանձակ | 1866-1936 |
| Վահան Միրաքեան | Վահան Միրաքյան (բանաստեղծ) | --- | Շուլավեր | 1866-1936 |
| Շուշանիկ Կուրղինեան | Շուշանիկ Կուրղինյան | --- | Կիւմրի | 1876-1927 |
1900 - 1922 Գեղապաշտ շրջան[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
| Արեւմտահայերէն | Արեւելահայերէն | Անգլերէն | Ծննդավայր | Թուական |
|---|---|---|---|---|
| Եղիշէ Արք. Դուրեան | Եղիշէ Դուրյան | --- | Պոլիս | 1860-1930 |
| Միսաք Մեծարենց, Միսաք Մեծատուրեան | Միսաք Մեծարենց | en:Misak Metsarents | Ակն | 1886-1908 |
| Ռուբէն Զարդարեան | Ռուբեն Զարդարյան | en:Ruben Zardaryan | Սեւերեկ — Տիգրանակերտ | 1874-1915 |
| Սիամանթօ, Ատոմ Եարճանեան | Սիամանթո | en:Siamanto | Փինկեան — Ակն | 1878-1915 |
| Զապէլ Եսայեան | Զապել Եսայան | en:Zabel Yesayan | Պոլիս | 1878-1943 |
| Դանիէլ Վարուժան | Դանիէլ Վարուժան | en:Taniel Varujan | Սեբաստիայ | 1884-1915 |
| Ինտրա — Տիրան Չրաքեան | ինտրա | en:Indra | Պոլիս | 1875-1921 |
| Վահան Թէքէեան | Վահան Թեքեյան | en:Vahan Tekeyan | Պոլիս | 1878-1945 |
| Մալկարացի Կարօ — Արտաշէս Յարութիւնեան | Արտաշես Հարությունյան | en:Ardashes Harutiunian | Մալկարա | 1873-1915 |
| Ռուբէն Որբերեան | Ռուբեն Որբերյան | --- | Մալաթիա | 1874-1931 |
| Սուրէն Պարթեւեան - Պարտիզպանեան | --- | --- | Պոլիս | 1876-1921 |
| Արամ Անտոնեան | Արամ Անտոնյան | en:Aram Andonian | Պոլիս | 1875-1951 |
| Գեղամ Բարսեղեան | Գեղամ Բարսեղյան | en:Kegham Parseghian | Պոլիս | 1883-1915 |
| Տիգրան Չէօկիւրեան | Տիգրան Չյոկուրյան | --- | Կիւմիւշխանէ | 1884-1915 |
| Ռուբէն Սեւակ, Ռուբէն Չիլինկիրեան | Ռուբեն Սևակ | en:Ruben Sevak | Սիլիվրի | 1885-1915 |
| Ահարոն, Ահարոն Տատուրեան | --- | --- | Նիկոմիդիա | 1887-1965 |
| Յակոբ Օշական, Յակոբ Քիւֆեճեան | Հակոբ Օշական | en:Hagop Oshagan | Պրուսա | 1883-1948 |
| Յակոբ Մնձուրի | Հակոբ Մնձուրի | --- | Երզնկա | 1886-1978 |
| Կոստան Զարեան | Կոստան Զարյան | en:Gosdan Zarian | Շամախի | 1885-1969 |
| Մատթէոս Զարիֆեան | Մատթեոս Զարիֆյան | --- | Պոլիս | 1894-1924 |
| Օհան Կարօ, Յովհաննէս Կարապետեան | --- | --- | Նոր Գիւղ — Ռշտունիք | 1890-1933 |
| Աւետիք Իսահակեան | Ավետիք Իսահակյան | en:Avedik Sahagian | Կիւմրի | 1875-1957 |
| Վահան Տէրեան, Տէր Գրիգորեան | Վահան Տերյան | en:Vahan Terian | Գանձա — Ախալքալաք | 1885-1920 |
| Դերենիկ Դեմիրճեան | Դերենիկ Դեմիրճյան | --- | Ախալքալաք | 1877-1957 |
| Ստեփան Զօրեան | Ստեփան Զորյան | --- | Վանաձոր | 1890-1967 |
| Եղիշէ Չարենց | Եղիշե Չարենց | en:Yeghishe Charents | Մակու | 1897-1937 |
| Սուրէն Պարթեւեան | --- | --- | --- | --- |
| Հայկանոյշ Մարք — Թօշիկեան | Հայկանուշ Մառք | -- | Պոլիս | 1883- 1966 |
| Մաննիկ Պերպերեան | --- | --- | --- | --- |
| Գուրգէն Թրենց, Թուրսարգիսեան | --- | --- | --- | --- |
| Մերուժան Պարսամեան | --- | --- | --- | --- |
| Վ. Ս. Ծովակ, Սարգիսեան | --- | --- | --- | --- |
| Մկրտիչ Պարսամեան | --- | --- | --- | --- |
| Զոհական, Համբարձում Յարութիւնեան | --- | --- | --- | --- |
| Եղիշէ Այվազեան | --- | --- | --- | --- |
| Յ. Ք. Սիլվան, Յովսէփ Քէշիշեան | --- | --- | --- | --- |
| Թորոս Ազատեան | --- | --- | --- | --- |
| Կարօ Սասունի | --- | en:Garo Sassouni | Սասուն | 1899–1977 |
| ամաստեղ | Համաստեղ | en:Hamastegh | - Խարբերդ | 1895–1966 |